"koester de liefde"



Persoonlijke en liefdevolle woorden.

Gedachtes.

Ik moest je laten gaan toen onze kinderen in de puberteit waren.

Vandaag ben ik bij je gekomen, zodat je niet meer alleen bent.

Het wachten duurde lang voor jou maar ook voor mij.

Na 28 jaar ver weg van jou, kom ik eindelijk dicht bij je liggen.

Zodat we samen verder kunnen rusten.


Mijn leven ging door toen dat van jou op een dag in mei plots stopte.

Nooit eerder voelde ik me zo eenzaam, verdrietig en hulpeloos.

Hoe moest het verder gaan met de zaak, kinderen en met mijzelf.

Angst en twijfel maakten me klein maar onbewust ook sterk.

Een oerkracht die me door het donkerste heen heeft geholpen.


We kregen de liefste kleinkinderen, twee jongens en twee meisjes.

Gezegend was ik om deze kleintjes te zien opgroeien. 

Lichtpuntjes om naar uit te zien en menige donkere wolk deden verdwijnen.

Had je het maar meegemaakt, je zou stapelgek op ze zijn.

Voor mij lieten ze de scherpe randen van rouw vervagen.


Het zijn mooie gezinnen geworden die onze kinderen hebben gevormd.

Ieder op zijn eigen wijze, zoals jij dat altijd zo mooi kon zeggen.

Ik wilde wel bij hen blijven maar de kwaaltjes kwamen.

Langzaam werd ik zieker en steeds zakte de levenslust verder weg.

Er kwam een verlangen naar stilte en rust, samen met jou. 


Vandaag ben ik bij je gekomen, zodat je niet meer alleen bent.

Gedachtes

Mama, ik wil papa niet zo zien liggen.

Voor drie jonge kinderen is deze dinsdagavond er eentje die ze nooit zullen vergeten.


Sinds veertien dagen ligt hun papa William op de Intensive Care afdeling.

Op een woensdagmiddag heeft hij ineens hevige lichamelijke klachten gekregen.

De huisarts kan niets voor hem betekenen en hij gaat met spoed naar het ziekenhuis.

Na een aantal onderzoeken blijkt William een infectie te hebben die hem steeds zieker maakt.

Zo erg dat hij na een paar dagen in een coma raakt en niet meer aanspreekbaar is.


Ik wil papa niet zo zien liggen.


Het is voor de jonge kinderen teveel en ze kunnen niet aanzien hoe hun vader daar hulpeloos ligt.

Hij wordt in leven gehouden door allerlei apparaten die er eng uitzien en rare geluiden maken.

Liever willen ze niet meer terugkomen bij papa, ze kunnen er niet naar kijken.


Het is ook indrukwekkend als je voor het eerst op een Intensive Care afdeling bent.

Vooral als je eigen papa daar ligt en de artsen niets voor hem kunnen doen.

Een papa van kinderen die te jong zijn om dit alles te begrijpen, het is zo snel gegaan.

Twee weken geleden hadden ze de grootste pret met elkaar en nu kan papa niet eens praten of eten.


Samen afscheid nemen van papa.


Met tegenzin maar omdat mama heel graag wil dat ze komen zijn ze in het ziekenhuis.

Ze gaan met z'n vieren deze avond afscheid nemen van papa William.

Hij voelt warm en zacht aan.

Heel voorzichtig houden ze zijn hand vast en de jongste geeft er een kusje op.

Te dicht bij papa willen ze niet zijn en ook niet te lang blijven in de kamer.

Dat geeft ook helemaal niets want er zijn geen regels bij het nemen van afscheid.


De onmacht en het verdriet is te voelen.


Tranen vloeien uit ogen die lusteloos kijken en liever niet hadden gezien wat ze zien.

Niet gereed om hun lieve papa te missen die er altijd voor ze is en gaat overlijden.

De kinderen zijn hiervoor niet klaar en hebben veel aandacht en liefde nodig de komende tijd.

Volwassenen die om hen heen staan en begeleiden in het proces van rouw.


De waardevolle foto's zullen zeker helpen bij vragen over het ziek zijn en overlijden van papa William.


Gedachtes

Ik kon wel achter de rouwauto aankruipen.

Op een koude decembermorgen ging ik samen met de uitvaartbegeleider en chauffeur naar het huis van Tina. Hier woonde ze samen met haar moeder en vlakbij woont haar broer.


Het zou een kort afscheid worden bij de voordeur. 


Moeder en broer waren positief getest op Covid en konden niet bij de dienst en begrafenis aanwezig zijn.

Met liefde werd Tina tot bij de voordeur gereden. Er werden schermen neergezet zodat moeder en broer persoonlijk afscheid konden nemen van Tina.


Hoewel ze ernstig ziek waren van de Covid variant wilden ze graag op deze manier afscheid nemen van een geliefde dochter en zus die geheel onverwachts was overleden. In de kist bij de voordeur konden ze haar zien en voor de laatste keer aanraken. Samen de kist sluiten en zien dat ze door liefdevolle handen in de auto werd gezet.

Het moment dat de auto weg reed was hartverscheurend voor de betrokkenen.


“Ik kon wel achter de rouwauto aankruipen”


Dat zei moeder met tranen in haar ogen, een paar weken later toen ik het herinneringsalbum kwam brengen. De eerste weken drong het niet tot me door dat Tina er niet meer was en heb ik hele gesprekken met haar gevoerd. Het was allemaal te snel gegaan en dat we er niet persoonlijk bij konden zijn door de coronamaatregelen maakte het nog moeilijker.


De foto’s die ik maakte van de dienst en de begrafenis laten hen zien hoe het afscheid die dag is gegaan. Dat Tina naar haar laatste rustplaats is gebracht en de predikant daar mooie woorden heeft gesproken en tenslotte voor haar en de familie heeft gebeden. Deze teksten staan ook in het herinneringsalbum.


Corona laat diepe wonden na bij iedereen die tijdens de pandemie een geliefde moest loslaten.


Er waren onmenselijke situaties waarin familieleden dicht bij elkaar wilden zijn en ze soms niet bij het overlijden van een partner of kind mochten zijn. Een omhelzing of dikke kus geven om te troosten en je medeleven te laten zien en voelen, het was ineens niet meer mogelijk. Belangrijke rituelen bij een afscheid werden ons afgenomen en dat bracht onmacht en eenzaamheid bij de nabestaanden.


Langzamerhand versoepelen de maatregelen maar voor wie het meemaakte is het onvergetelijk en een extra zware last om mee te moeten dragen.


Wees begripvol en luister, je weet niet altijd hoe de ander een geliefde los moest laten.


Gedachtes

Lieve vader Ep,


Alleen sta ik bij je,

Jou lichaam is rustig,

Alsof je slaapt,

Je geest is thuis gekomen,

Daar geloof jij in,

Een heilig vertrouwen.


Uit de tijd gekomen,

Zoals ze dat in Twente noemen,

Je hield zo van plat praten,

Het dialect was jou spraak,

Stil is het zonder je woorden.


Vandaag nemen we afscheid,

Het verdriet is groot,

De kist sluiten we samen,

We dragen je,

Jong en oud met elkaar,

Naar je laatste rustplaats,

Daar laten we je los.

Gedachtes

Anna's gezic​ht mag gezien worden

Een vrouw wordt na de geboorte van haar eerste kind moeder of mamma genoemd.

Mamma's weten dat een zwangerschap een fijne maar ook spannende tijd is waarin je uitzien naar de

geboorte van je kindje.


Immers een verlangen kan zomaar ineens overgaan in een treurig verlies.

Het moment dat de verloskundige of arts het hartje niet meer hoort tijdens een controle.

Of wanneer je al een tijdje geen schopjes in de buik meer voelt.

Je raakt gewend aan het heerlijke gevoel dat er een klein mensje in je leeft.

Waar je nu al zoveel van houdt maar nu ineens wel erg stil is geworden.


Verdriet overheerst als jou dochtertje of zoontje stil ter wereld komt.

Waar anders een luid gehuil is te horen ben je nu verdoofd door de stilheid.


Zo werd Anna geboren in het gezin van moeder Janet.

De overige gezinsleden leerde ik kennen tijdens een herinneringsreportage die ik maakte bij hen thuis.

Grote zus en broer waren zo trots op hun zusje dat ze maar al te graag met haar op de foto wilden.

Kusjes en knuffels werden er gegeven aan Anna.


“ons zusje leeft niet en we kunnen nooit met haar spelen”


Janet was zich bewust dat ze vervult waren van kinderlijke vreugde over het zusje maar dat er ook 

onbegrip was bij haar kleine kinderen.


Ze wilde mooie en troostende beelden om te laten zien dat Anna er echt is geweest.

Dat ze haar vast hebben gehouden en dat ze kleertjes aan had.

Praten over Anna en kijken naar de foto’s helpt bij kinderen om niet te vergeten.


Eén van de foto’s die ik maakte laat Janet met een liefdevolle blik zien op haar telefoon.

Daarom mag jij deze foto ook laten zien omdat ik zo blij ben met de foto’s die je hebt gemaakt.


Anna’s gezicht mag gezien worden.


Gedachtes

Een pijn zo intens,

Het overkomt je,

Jou schouders,

Zijn niet sterk genoeg,

Voor dit verdriet,

Langzaam zak je,

Naar de aarde,

Terneergeslagen.


Je wilt herrijzen,

Als de pijn weg ebt,

Partner,

Kinderen,

Huisdieren,

Voor hen sta je op.


Herstellende,

Niet pijnloos,

Eerder leefbaar.


Wetende dat,

Onwillekeurig,

Ieder moment,

Zomaar ineens,

Het je grijpt,

Die pijn zo intens,

Rouw.


Gedachtes

Daniëlle mist haar twee jaar geleden overleden dochter Ninthe intens en zij schreef er deze week in een heel persoonlijk verhaal het volgende over;


"Mag ik vragen?


In mij zit mijn Liefde voor Ninthe.

Heel diep weg in mij zit de pijn het verdriet het niet mogen en nu niet meer kunnen praten over Ninthe.

Over wat ik voel.

Over wat er op één dag in mij voorbijkomt;

aan herinnering

aan pijn

aan verdriet.

Het vast slaan van alles in je lijf.

Er liggen zware tonen op en ik wil die er vanaf.

Er is ruimte nodig.


Dus mijn vraag is;


Als het mij lukt om gevoelens te delen zoals hierboven.

Willen jullie mij dan horen en zien?

Zo hoop ik weer vertrouwen terug te krijgen.

Dat het oké is.


Dat het mag.


Liefs."


Van Daniëlle mag ik dit met jullie delen omdat er veel moeders en vaders zijn die zich in deze, soms diep verstopte, emoties zullen herkennen.


Op de foto zie je Daniëlle en Ninthe. 

In de zomer van 2020 maakten we een herinneringsreportage waarin moeder en dochter waren verbonden in liefde. Alle mooie en verdrietige gedachtes mochten er zijn en gevoeld worden.

 

Liefdevolle groet Erna Schuppert Pas. 

Fotograaf gespecialiseerd in afscheid, troost en herinnering.


Gedachtes

"je zult nooit worden vergeten"

Onderweg naar een afscheid krijg ik een gevoel van herkenning, hier ben ik eerder geweest. Een kronkelweg die langs weilanden en boerderijen voert in het uiterste puntje van de provincie Overijssel. Wat is het hier heerlijk rustig denk ik bij mezelf en waarom herken ik deze weg? Bij het binnenrijden van het dorp weet ik het eindelijk Samen met mijn moeder, zus en tante gingen we op kraamvisite bij mijn nicht Daisy.


Deze donderdagavond rijdt ik in stilte om me voor te bereiden op de reportage die ik ga maken van het afscheid van een jong meisje. Door mijn hoofd gaat de gedachte dat het missen van een dochter niet in woorden is uit te drukken en het eigenlijk onmenselijk is om zoveel verdriet te moeten dragen.


Op de oprit van het huis maak ik eerst kennis met enkele buren. Ze vertellen me dat het hofje waar de familie woont deze avond niet bereikbaar is voor fietsers of auto’s, het huis is alleen te voet bereikbaar. Er worden honderden mensen verwacht en daarvoor is een goede organisatie nodig, die de buren gezamenlijk op zich nemen. 


Burenplicht noemen we dat in Oost-Nederland, een bijzondere en mooie traditie.


Er zijn door de buren honderden kaarsen neergezet om iedereen naar de achterdeur te leiden en vanaf de voordeur terug over hetzelfde paadje om het hofje te verlaten. Ze vinden het een eer om dit voor de familie te kunnen betekenen.


Binnen ontmoet ik uitvaartbegeleider Alice die mij integer begeleidt naar en voorstelt aan de familie van Julia. Op een papier bij de voordeur staat vermeld dat ik alles tegen ze mag zeggen behalve gecondoleerd. Ik wens ze de kracht om het gemis van hun dochter aan te kunnen. De vader, moeder en zusje worden liefdevol ondersteund door de naaste familie en de beste vrienden. 


Fijn dat er mensen zijn die om je heen staan als de grond onder je voeten heel wankel is geworden.


Een avond die niemand hoopt mee te maken is voor deze familie waarheid geworden. Ze doorstaan de deelnemingen met gelatenheid en tranen. Na het afscheid nemen van Julia ontvangen alle belangstellenden bij het verlaten van het huis een bidprentje. Een modern versie zoals dat hoort bij een jonge meid die ondanks haar ziekte volop van het leven genoot.


Het bidprentje staat vol met woorden en foto’s die kenmerkend zijn voor Julia, het ziet er prachtig en liefdevol uit. Ik lees dat haar lievelingskleur blauw is en dat ze houdt van TikTok, Willingen, muziek, dansen en een doorzetter is. Ik zie foto’s van dierbare herinneringen met papa, mama en zusje die voor altijd is hun harten zitten.


Ik loop nog even achter het huis en zie dat de zon stralend tussen de bladeren van de leilinde heel piept. Ze is er deze hele avond bij geweest, denk ik meteen, en heeft iedereen bij de achterdeur verwelkomt. 


Fotograaf wilde je worden,…. ik heb met liefde en respect jou afscheid in beeld gebracht.


Je zult nooit worden vergeten.


Gedachtes

"als ik er niet meer ben"



Na een fijne studietijd is het eindelijk zover. Tim gaat de wijde wereld verkennen. Een soort sabbatical die hij zichzelf gunt. Even een paar maanden ontspannen en nadenken over de volgende stappen. Verder studeren of een baan zoeken. Als middelste in het gezin van lieve zorgzame ouders, een oudere zus en jonger broertje, voelt hij zich thuis en geborgen. 


Voor zijn ouders is het niet makkelijk om hem voor een paar maanden te zien vertrekken naar Mexico. Een land in Zuid-Amerika waar Tim vrijwilligerswerk heeft gevonden in een opvanghuis voor weeskinderen. Hier kan hij de theorie van school in de praktijk brengen, daar ziet hij enorm naar uit. 


Tim is druk bezig met de praktische voorbereidingen voor de reis. 


Ondertussen herinnert hij zich het verhaal van Yfke, de zus van een studiegenoot. Yfke ging vrijwilligerswerk doen in Ghana. Op een avond was ze met een aantal collega's onderweg van werk naar hun huis. Onderweg zijn ze overvallen door een vijf Ghanese jongens. Eén van de overvallers drong aan op het afgeven van geld en spullen. Alles hebben ze afgegeven zonder enig verzet. Toch vond één van de jongens het nodig om Yfke met een zelfgemaakt geweer neer te schieten. 


Hij weet dat Yfke iets had achtergelaten voor haar ouders.


Voor het geval er iets mocht gebeuren en ze niet terug naar Nederland zou komen had Yfke een paar A4'tjes volgeschreven. Dit heeft ze op de dag van vertrek in een gesloten envelop aan haar moeder gegeven. Met de woorden "alleen openmaken als ik er niet meer ben". Yfke's zus vertelde over de troost die haar ouders vonden in het lezen van de liefdevolle woorden van hun dochter. 


Stel dat mij iets overkomt en ik niet meer kan vertellen hoeveel in hou van mijn familie en naaste vrienden. Twee dagen voor vertrek zit Tim klaar om iets belangrijks te doen. Hij zal zijn brief schrijven voor wie hij lief heeft. Over zijn fijne jeugd en studietijd, de sterke band met zijn zus en broer. De liefde binnen het gezin en de dankbaarheid daarvoor. Herinneringen die ze samen delen en waar hij met plezier aan terug denkt.


Waardevolle woorden uit zijn hart geschreven.


Tim begint zijn brief met; "Lieve mam, pap, als ik er niet meer ben ....."



Wij vinden het vaak moeilijk om onze genegenheid uit te spreken. Meestal doen we dit niet bij de mensen die het dichtst bij zijn. En dan kan het zomaar ineens te laat zijn. Schrijf de woorden die je niet uit durft te spreken op en stuur de brief aan diegene. Persoonlijk geven of via de mail dat mag natuurlijk ook.


Het is beter om te schrijven dan helemaal niet te zeggen.



Liefdevolle groet,

Erna Schuppert Pas



Gedachtes

"bij het horen van haar stem viel hij in slaap"



Na een jarenlange wens was het gelukt om zwanger te worden. Er volgden negen lange en spannende maanden tot hun zoontje Tim werd geboren. Blij en dankbaar waren Johanna en Dennis voor het wonder dat ze mochten ontvangen.


Lezen deed Johanna altijd al graag en vanaf de eerste weken na de geboorte bracht ze kinderboeken mee uit de bibliotheek. Bij het horen van de stem van zijn moeder viel Tim doorgaans tevreden in slaap. Later had hij de rust hard nodig omdat zijn kleine lichaam moest vechten tegen de vele epileptische aanvallen. Zijn jonge leven werd beheerst door deze ziekte.


Het horen van haar stem bracht Tim tot rust waardoor hij in slaap kon vallen. 


Door diverse complicaties is Tim overleden in zijn achtste levensjaar. In deze acht jaar bleef Johanna voorlezen aan Tim, extra lang als hij onrustig was of pijn had. Zijn sterven bracht een enorme leegte en verdriet met zich mee. Het gemis snijdt Johanna en Dennis door het hart, zoveel verdriet om hun zoontje.


Het voorlezen is er nog steeds maar er is een wijziging ontstaan. De verteller is niet langer Johanna. Na het overlijden van Tim leest Dennis voor aan Johanna. Als ze niet in slaap kan komen omdat haar hooft maar blijft malen luistert ze naar zijn zachte stem. Uit liefde voor haar blijft hij lezen tot ze slaapt. 's Nachts na een nachtmerrie waardoor Johanna een onrustige geest en lichaam heeft kan ze op Dennis vertrouwen. De beste voorlezer die er is en hij leest tot ze de slaap kan hervatten.


Zo ontroerend mooi dat het horen van een vertrouwde stem zoveel troost kan bieden.


Lees voor aan een kind, partner of ouder als deze onrustig is of verdriet heeft. Voor jong en oud is dit een eenvoudige en liefdevolle manier om te laten zien en horen dat je dicht bij bent.


Er zijn situaties waarin er geen naaste in de directe omgeving aanwezig is. Het is ook mogelijk dat de mantelzorger oververmoeid is en verlangt naar een dagdeel zonder taken.


Sinds kort is er in Twente de mogelijkheid om een levenseindedoula in te zetten. Deze vrouw is ondersteunend aanwezig bij kwetsbaren en stervenden. Zij is gespecialiseerd in het scheppen van een huiselijke en warme omgeving waarin er ruimte is voor rust en harmonie. 


Uit ervaring weet ik dat ze goed, duidelijk en met overgave voor kan lezen.



Gedachtes


"waarna alles ineens onbelangrijk is"



Je wilt er niet aan denken en je gunt het niemand. Die dag of nacht dat de bel gaat en er politie bij de voordeur staat. Een vriendelijk doch dringend verzoek om binnen te mogen komen. Verbluft en geschrokken laat je ze binnen in de woonkamer. Ondertussen zijn alle alarmbellen gaan rinkelen en ben je al verward voordat er een woord is gesproken.


Op zachte toon begint de politieagente te praten; "Vannacht is er een ernstig verkeersongeval geweest en mogelijk is daarbij uw dochter en haar vriendin betrokken. Wilt u met ons meegaan om vast te stellen dat het om uw dochter gaat zodat we definitief de identiteit van de slachtoffers weten".



Natuurlijk wil je mee en het liefst zo snel mogelijk, 

mijn kind waar ben je en in welke toestand tref ik je aan?



De rit naar het ziekenhuis lijkt eindeloos te duren en de naarste gedachten gaan door je hoofd. Zijn beiden nog in leven of inmiddels bezweken aan de verwondingen. Oude herinneringen aan het dodelijke ongeval dat een einde maakte aan het leven van je geliefde moeder komen naar boven. 


Alstublieft niet nog een keer, dat is teveel voor mij.



Bij het zien van de meiden voel je je verslagen en klein. De apparatuur houdt ze in leven en het lange wachten begint. Een klein teken van leven en bewust zijn is er nodig om je niet in een dal van verdriet te laten zinken. Laat het gebeuren dat deze meiden bijkomen uit hun coma en geen ernstige beschadigingen hebben opgelopen.



Daar bidden we voor en steken we elke dag een kaars aan.



Die nacht in maart waarna alles ineens onbelangrijk is.


Gedachtes

"levenskracht"


Soms doe ik een belofte aan iemand en na een tijdje moet deze belofte worden waargemaakt.

Meestal kost mij dit niet veel moeite behalve als het gaat om iets heel persoonlijks. Zoiets als het schrijven van een boek over een levensverhaal. In dit geval het verhaal van Inge, schrijfster uit Almelo, die ik best goed ken.


Stel je voor dat ik het niet de moeite waard vindt wat zij heeft geschreven. Hoe ga ik dat vertellen zonder te kwetsen en toch eerlijk te zijn. Een dilemma waar ik overheen moest stappen en wat ben ik blij dat gedaan te hebben.


Toen ik begon met lezen besefte ik al snel dat het ging om een intiem en integer boek. Geheel onverwachts nam Inge me mee in een wereld die herkenbaar voor mij was. Mijn gedachten gingen ook naar zovele jonge en oudere vrouwen (en mannen) die dit boek aan zal spreken en troost zal geven.

De onderwerpen in het boek GRONDVESTEN zijn zo actueel dat het boek door velen gelezen moet worden. Liefde, verlies, eenzaamheid, HSP, misbruik, zwangerschapsonderbreking, diverse actuele thema's worden respectvol verwoord.


* Hoeveel jonge en oudere mensen hebben het gevoel nergens bij te horen, je bent niet alleen.

* Hoeveel oudere vrouwen en mannen zijn misbruikt en kunnen hier niet over praten, je hebt lotgenoten.

* Hoeveel jongeren en ouderen hebben een abortus ondergaan of van nabij hebt meegemaakt, erken het kindje.


Een boek dat ik van harte aanbeveel om te lezen.

Het zal je troost brengen als je anders in het leven staat en verder wilt groeien en bloeien.

Misschien brengt het herinneringen naar boven die je liever zou willen vergeten.

Krop het niet langer op maar probeer er over te praten.


DELEN IS HELEN


Als je eenmaal hebt gesproken over je diepste of verstopte emoties dan komt er ruimte.

Hoe jij die ruimte in wilt vullen en in welk tempo je wilt gaan dat is aan jou.

Neem de tijd om te ondervinden wat het leven jou geeft voor dat wat je blokkeert.

Je zult versteld staan van je eigen veerkracht en hetgeen je soms zomaar ineens toekomt.


GRONDVESTEN


Geschreven voor Inge Alberts-de Groot



Lieve Inge, bedankt voor dit open boek.


Blog

Geen posts.

Rss_feed

Ben je geraakt door de woorden van een blog en wil je hierover praten ?

Je mag altijd contact opnemen, ik help je graag.

klik hier voor telefonisch contact!